W historii badań nad zjawiskami psychotronicznymi niewiele postaci łączyło w sobie tak niezwykłe kwalifikacje jak Helmut Schmidt. Z wykształcenia fizyk teoretyczny, z zamiłowania badacz granic ludzkiej świadomości – przez cztery dekady prowadził eksperymenty, które do dziś budzą zarówno podziw, jak i kontrowersje. To on jako pierwszy zastosował w parapsychologii kwantowe generatory liczb losowych (RNG) , otwierając nowy rozdział w badaniach nad psychokinezą. Jego eksperymenty – w których uczestnicy osiągali wyniki 1-2% powyżej poziomu przypadkowego – przy ogromnej liczbie prób dawały efekty wysoce istotne statystycznie.

Schmidt był postacią niezwykłą nie tylko ze względu na swoje osiągnięcia, ale także z powodu swojej filozofii. W przeciwieństwie do wielu parapsychologów, którzy postrzegali zjawiska psi jako przejaw czegoś nadprzyrodzonego, Schmidt argumentował, że psi to naturalny, neuronalny system kwantowy. Był fizykiem, który próbował wyjaśnić zjawiska psychiczne za pomocą praw fizyki, nie zaś uciekać się do metafizyki.

Jak wyglądała jego droga od wykładania fizyki teoretycznej do badań nad świadomością? Czym były jego słynne eksperymenty z generatorami losowymi i jakie mają one znaczenie dla współczesnej psychotroniki oraz parapsychologii?

Helmut HW Schmidt urodził się 21 lutego 1928 roku w Gdańsku. Dorastał w Niemczech, gdzie zdobył gruntowne wykształcenie z matematyki i fizyki. W 1953 roku uzyskał tytuł magistra na Uniwersytecie w Getyndze, a w 1958 roku – doktorat z fizyki na Uniwersytecie w Kolonii. To właśnie tam poznał swoją przyszłą żonę, Klare, z którą dzielił życie przez 56 lat. Po studiach wykładał fizykę teoretyczną na uczelniach w Niemczech, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych.

W 1964 roku Schmidt wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, a w latach 1966–1969 pracował jako starszy fizyk badawczy w Boeing Science Research Laboratory w Seattle.

To właśnie w Boeing powstało jego najważniejsze narzędzie badawcze – elektroniczny generator liczb losowych (RNG) oparty na procesach kwantowych. Urządzenie wykorzystywało rozpad promieniotwórczy strontu-90 jako źródło prawdziwej losowości. Jak pisał później w swoich publikacjach:

"RNG produkował losowe sekwencje dwóch liczb, które były determinowane przez prosty proces kwantowy (rozpad jąder promieniotwórczego strontu-90)".

Schmidt zaczął zastanawiać się, czy jego RNG może być zaburzany przez ludzką intencję – na przykład poprzez próbę wpłynięcia na binarny wynik, aby generować więcej jedynek niż zer.

Instytut Parapsychologii w Durham

W 1969 roku Schmidt, padając ofiarą redukcji w przemyśle lotniczym, przeniósł się do Foundation for Research on the Nature of Man (FRNM) w Durham w Karolinie Północnej – instytucji założonej przez J.B. Rhine'a. W następnym roku został mianowany dyrektorem badań.

Niestety, współpraca z Rhinem nie układała się dobrze. Schmidt, jako fizyk, chciał rozszerzyć fizykę na psychotronikę i parapsychologię, podczas gdy Rhine i jego współpracownicy uważali psi za zjawisko "niefizyczne". To fundamentalne nieporozumienie sprawiło, że Schmidt nie czuł się tam szczęśliwy.

W 1973 roku Schmidt przeniósł się do Mind Science Foundation w San Antonio w Teksasie, gdzie pracował aż do przejścia na emeryturę w 1993 roku.

To właśnie tam, w warunkach sprzyjających swobodnym badaniom, Schmidt był niezwykle płodny: przez wiele lat każdy nowy numer Journal of Parapsychology zawierał jakiś jego wkład. Jak wspomina nekrolog w Journal of Parapsychology: "Śmiały. Genialny. Kreatywny. Hojny i współczujący, gdy pielęgnował młodych badaczy, wprowadzając ich w zapierające dech w piersiach nowe granice. Cichy, choć ożywiony, gdy komunikował się z kolegami o tajemnicach wszechświata i naszym w nim miejscu".

Po przejściu na emeryturę Schmidt przeniósł się z żoną do Las Vegas w Nowym Meksyku, gdzie oddawał się swoim pasjom: wędrówkom, czytaniu, muzyce klasycznej i – co ważne – nadal aktywnie interesował się badaniami nad psi. Zmarł 18 sierpnia 2011 roku w wieku 83 lat.

Eksperymenty z generatorami liczb losowych

Zanim Schmidt wszedł na scenę, J.B. Rhine badał psychokinezę (PK) za pomocą rzucania kośćmi do gry. Później podjęto dwie próby zastąpienia kości rozpadem promieniotwórczym: pierwsza nie wykazała śladów psi, ale druga, przeprowadzona cztery lata później, dała wynik istotny statystycznie.

Schmidt poszedł o krok dalej. Zbudował urządzenie, które było w pełni zautomatyzowane i eliminowało możliwość ludzkiego błędu. Jego strategia – typowa dla fizyków – polegała na wbudowaniu wszystkich zabezpieczeń w samo urządzenie.

Urządzenie Schmidta było arcydziełem inżynierii kwantowej. Składało się z:

Źródła promieniotwórczego (stront-90), emitującego cząstki w losowych odstępach czasu

Licznika Geigera, rejestrującego docierające cząstki

Czterostopniowego przełącznika elektronicznego, sterującego czterema lampkami

Generatora impulsów o wysokiej częstotliwości, przesuwającego przełącznik przez cztery pozycje

Gdy bramka między licznikiem Geigera a przełącznikiem się otwierała, następna cząstka, która dotarła do licznika, zatrzymywała przełącznik w jednej z czterech pozycji i zapalała odpowiadającą jej lampkę. Uczestnik naciskał przycisk, rejestrując swój wybór.

W eksperymentach z binarnym RNG (dwie opcje) urządzenie generowało losowe sekwencje dwóch liczb, a uczestnicy próbowali wpłynąć na wynik, aby uzyskać więcej jedynek niż zer.

Metoda selekcji uczestników – elitarny eksperyment

Większość badań parapsychologicznych wykorzystuje ochotników lub studentów psychologii. Schmidt stosował inną strategię – dwuetapowy proces selekcji:

1. Badania przesiewowe – testował wszystkich chętnych na lokalnym kampusie za pomocą swojego RNG

2. Selekcja – wybierał najlepszych (najwyżej punktujących) do właściwych eksperymentów

To podejście, określane jako "elitarne" , sprawiało, że Schmidt pracował z małymi grupami wybranych osób, które wykazywały wyjątkowe zdolności. W przeciwieństwie do laboratorium PEAR, które pracowało z prawie 100 nieprzefiltrowanymi uczestnikami, Schmidt koncentrował się na intensywnej pracy z wybranymi jednostkami.

Małe odchylenie, ogromna istotność

Wyniki eksperymentów Schmidta były zaskakująco spójne. W przypadku binarnego RNG, typowy wskaźnik trafień wynosił nieco poniżej 52% – czyli około 2% powyżej średniej przypadkowej 50%.

To odchylenie, choć pozornie niewielkie, stawało się wysoce istotne statystycznie dzięki ogromnej liczbie prób. Schmidt przeprowadzał miliony prób, co sprawiało, że nawet 2% odchylenie dawało wartości p na poziomie, który w innych dziedzinach nauki uznawany byłby za jednoznaczny dowód.

Sam Schmidt opisywał swoje wyniki jako "wysoce istotne" – i rzeczywiście, poziom istotności jego eksperymentów był tak wysoki, że trudno go było zignorować.

Schmidt badał nie tylko psychokinezę (PK), ale także jasnowidzenie (clairvoyance) i prekognicję (precognition). Jego wczesne eksperymenty z psi, publikowane pod koniec lat 60., obejmowały obie te dziedziny.

W jednym z eksperymentów prekognicyjnych uczestnicy stawali przed czterema kolorowymi lampkami, które zapalały się w losowej sekwencji. Zadaniem było przewidzenie, która lampka się zapali.

W innych eksperymentach Schmidt badał wpływ stanów relaksacyjnych na zdolności psi, publikując m.in. Further studies of relaxation as a psi-conducive state.

Teoria – psi zjawisk psychotronicznych jako naturalny system kwantowy

Fizyk w świecie parapsychologii

Schmidt był przede wszystkim fizykiem. Jego podejście do parapsychologii było bardziej fizyczne niż psychologiczne. Interesowało go, jak psi działa, nie zaś dlaczego niektórzy ludzie są bardziej utalentowani niż inni.

To odróżniało go od większości parapsychologów, którzy wywodzili się z psychologii. Schmidt uważał, że psi nie jest transcendentną właściwością umysłu, ale naturalnym, neuronalnym systemem kwantowym.

Model kwantowy Schmidta

Schmidt opracował formalny model matematyczny, w którym ważenie kwantowe (weighting scheme) prowadziło – na papierze – do efektów bardzo podobnych do psi obserwowanych w jego własnych eksperymentach.

W jego ujęciu psi nie było jakimś tajemniczym "sygnałem" czy "siłą" przesyłaną między umysłami. Było to raczej sprzężenie trans-temporalne wynikające z kwantowej natury układu nerwowego.

Schmidt nazwał to "źródłem psi" (psi-source). Według niego, zjawiska psi nie wymagają odwoływania się do metafizyki – można je wyjaśnić w ramach rozszerzonej fizyki kwantowej.

Kwantowa teoria Stappa a dane Schmidta

Prace Schmidta zainspirowały innych fizyków do poszukiwania kwantowych wyjaśnień dla zjawisk psi. Henry Stapp, fizyk z Lawrence Berkeley National Laboratory, argumentował, że nieliniowość w mechanice kwantowej może wyjaśniać dane parapsychologiczne Schmidta. Stapp twierdził, że dodatkowa nieliniowość pozwalałaby stanom mentalnym oddziaływać na procesy fizyczne.

To pokazuje, że Schmidt – choć kontrowersyjny – był traktowany poważnie przez niektórych fizyków głównego nurtu.

Publikacje

Artykuły naukowe

Schmidt był niezwykle płodnym autorem. Przez wiele lat każdy numer Journal of Parapsychology zawierał jego artykuł.

Do najważniejszych publikacji należą:

Anomalous prediction of quantum processes by some human subjects (1969). Document No. Dl-82-082 1. Seattle, Washington: The Boeing Company.

Precognition of a quantum process (1969). Journal of Parapsychology 33, 99-108.

Quantum processes predicted? (1969). New Scientist, October 1969, 114-15.

Clairvoyance tests with a machine (1969). Journal of Parapsychology 33, 300-6.

Precognition of a quantum process (1969). Journal of Parapsychology 33, 99-108.

Quantum-mechanical random-number generator (1970). Journal of Applied Physics 41/2, 462-68.

A quantum mechanical random number generator for psi tests (1970). Journal of Parapsychology 34, 219-24.

PK experiments with animals as subjects (1970). Journal of Parapsychology 34, 255-61.

PK tests with a high-speed random number generator (1973). Journal of Parapsychology 37, 105-18.

Comparison of PK action on two different random number generators (1974). Journal of Parapsychology 38, 47-55.

Instrumentation in the Parapsychology Laboratory (1974). In J. Beloff, New Directions in Parapsychology, 13-27. Metuche, New Jersey, USA: Scarecrow Press.

Toward a Mathematical Theory of Psi (1975). Journal of the American Society for Psychical Research 69, 302-19.

PK effect on pre-recorded targets (1976). Journal of the American Society for Psychical Research 70, 267-91.

Comparison of a teleological model with a quantum collapse model of psi (1984). Journal of Parapsychology 48, 261-76.

Addition effect for PK on prerecorded targets (1985). Journal of Parapsychology 49, 229-44.

Channeling evidence for a PK effect to observers (1986, with R.L. Nirrusm & L. Rudolph). Journal of Parapsychology 50, 1-16.

The strange properties of psychokinesis (1987). Journal of Scientific Exploration 1/2, 103-18.

Correlation Between Mental Processes and External Random Events (1990). Journal of Scientific Exploration 4/2, 233-41.

Search for a correlation between PK performance and heart rate (1991). Journal of the American Society for Psychical Research 85, 101-17.

New PK tests with an independent observer (1993, with W. Braud). Journal of Parapsychology 57, 227-40.

PK with prerecorded random events and the effects of preobservation (1993, with H. Stapp). Journal of Parapsychology 57, 331-49.

Observation of a psychokinetic effect under highly controlled conditions (1993). Journal of Parapsychology 57, 351-72.Clairvoyance tests with a machine (Journal of Parapsychology, 1969) – eksperymenty z jasnowidzeniem przy użyciu zautomatyzowanego RNG

Precognition of a quantum process (Journal of Parapsychology, 1969) – badania nad prekognicją w procesach kwantowych

A PK Test with Electronic Equipment – testy psychokinetyczne z wykorzystaniem RNG

On the quantum mechanics of consciousness, with application to anomalous phenomena – artykuł teoretyczny o kwantowej naturze świadomości.

Był cytowany w pracach:

Alcock, J. (1990). Science and Supernature: A Critical Appraisal of Parapsychology. Buffalo, New York, USA: Prometheus.

Beloff, J. (1990). The Relentless Question: Reflections on the Paranormal. Jefferson, North Carolina, USA: McFarland.

Beloff, J., & Evans, L. (1961). A radioactivity test for PK. Journal of the Society for Psychical Research 41/4, 1-46.

Chauvin, R., & Genthon, J. (1965). Psychokinetische experimente mit uranium und geigerzahler. Zeitschrift fur Parapsychologie und Grenzgebiete der Psychologie 8, 140-47.

Hansel, C.E.M. (1980). ESP and Parapsychology: A Critical Re-Evaluation. Buffalo, New York, USA: Prometheus.

Kennedy, J.E. (2000). Do people guide psi or does psi guide people? Evidence and implications from life and lab. Journal of the American Society for Psychical Research 94, 130-50.

Millar, B. (2019). Observational theories of psi. Psi Encyclopedia. [Web page.]

Palmer, J. (1996). Evaluation of a conventional interpretation of Helmut Schmidt’s automated precognition experiments. Journal of Parapsychology 60/2, 149, 170.

Palmer, J., & Millar, B. (2015). Experimenter effects in parapsychological research. In Parapsychology: A Handbook for the 21st Century, ed. by E. Cardena, J. Palmer, & D. Marcusson-Clavertz, 293-300. Jefferson, North Carolina, USA: MacFarland.

Rao, K.R., & Palmer, J. (1987). The anomaly called psi: Recent research and criticism. Behavioral and Brain Sciences 10, 539-643.

Schmidt, H. (1969a). Anomalous prediction of quantum processes by some human subjects. (Document No. Dl-82-082 1). Seattle, Washington: The Boeing Company.

Schmidt, H. (1969b). Precognition of a quantum process. Journal of Parapsychology 33, 99-108.

Schmidt, H. (1969c). Quantum processes predicted? New Scientis (October), 114-15.

Schmidt, H. (1970). Quantum-mechanical random-number generator. Journal of Applied Physics 41/2, 462-68.

Schmidt, H. (1974). Instrumentation in the Parapsychology Laboratory. In New Directions in Parapsychology, ed. by J. Beloff,, 13-37. Metuchen, New Jersey, USA: Scarecrow Press, New Jersey.

Schmidt, H. (1975). Toward a mathematical theory of Psi. Journal of the American Society for Psychical Research 69, 302-19.

Schmidt, H. (1987). The strange properties of psychokinesis. Journal of Scientific Exploration 1/2, 103-18.

Schmidt, H. (1990). Correlation between mental processes and external random events. Journal of Scientific Exploration 4/2, 233-41.

Schmidt, H. (1993). Observation of a psychokinetic effect under highly controlled conditions. Journal of Parapsychology 57, 351-72.

Stenger, V.J. (2004). Can prayer change the past? Skeptical Inquirer 14/1.W 1987 roku opublikował w Behavioral and Brain Sciences artykuł, który stał się przedmiotem krytyki ze strony Jamesa Alcocka.

Wkład w metodologię

Schmidt był jednym z pierwszych fizyków, którzy zastosowali nowoczesną technologię do badania zjawisk psi. Jego największym wkładem było:

Opracowanie kwantowych RNG do rygorystycznych badań nad psychokinezą

Opracowanie protokołów umożliwiających bezpośrednią współpracę zwolenników i sceptyków w eksperymentach psi

To drugie osiągnięcie jest szczególnie godne uwagi – Schmidt rozumiał, że aby przekonać sceptyków, należy zaprosić ich do współpracy.

Książki i rozdziały

Schmidt nie napisał żadnej monografii książkowej, ale jego artykuły i rozdziały w książkach zbiorowych stanowią istotną część literatury parapsychologicznej. Jego prace były cytowane w licznych antologiach i podręcznikach.

Krytyka i kontrowersje

Zarzuty metodologiczne

Jak każdy badacz parapsychologiczny, Schmidt spotkał się z ostrą krytyką. Główne zarzuty dotyczyły:

Błędu maszyny – krytycy twierdzili, że generator RNG Schmidta mógł mieć ukryte odchylenia (machine bias), które fałszowały wyniki

Brak odpowiednich zabezpieczeń – psycholog C.E.M. Hansel wykazał, że w eksperymentach Schmidta nie podjęto niezbędnych środków ostrożności, nie było obecności obserwatora ani drugiego eksperymentatora, a wyniki nie były weryfikowane krzyżowo

Brak replikacji – krytycy wielokrotnie podnosili, że eksperymenty Schmidta nie zostały zreplikowane przez innych badaczy

Możliwość oszustwa – niektórzy krytycy sugerowali, że nie podjęto odpowiednich środków ostrożności, aby wykluczyć możliwość fałszerstwa

Obrona Schmidta

Zwolennicy Schmidta wskazywali, że:

Jego eksperymenty były najbardziej wyrafinowane metodologicznie spośród wszystkich badań parapsychologicznych

Sami krytycy przyznawali, że Schmidt miał najbardziej zaawansowane podejście do projektowania eksperymentów

Efekt, choć niewielki, był wysoce spójny i powtarzalny w ramach jego własnych badań

Efekt eksperymentatora

Jednym z możliwych wyjaśnień wysokich wyników Schmidta jest efekt eksperymentatora – zarówno w sensie psychologicznym, jak i psi. Schmidt, jako wysoko zmotywowany badacz, mógł nieświadomie wpływać na wyniki.

Innym wyjaśnieniem jest jego metoda selekcji uczestników – wybierał tylko najlepszych, co mogło zawyżać średnie wyniki. To tłumaczy, dlaczego inne laboratoria, pracujące z nieprzefiltrowanymi uczestnikami, nie osiągały tak wysokich wyników.

Dziedzictwo i wpływ

Pionier RNG w psychotronice i parapsychologii

Schmidt jest powszechnie uznawany za pioniera w wykorzystaniu kwantowych generatorów losowych w badaniach parapsychologicznych. Jego praca otworzyła drogę dla późniejszych badań, takich jak:

Princeton Engineering Anomalies Research (PEAR) – które rozwinęło metodologię RNG na niespotykaną dotąd skalę

Global Consciousness Project (GCP) – które wykorzystało sieć RNG do badania zbiorowej świadomości

Badania Deana Radina – które kontynuowały i rozszerzały eksperymenty Schmidta

Teoretyk psi

Schmidt był jednym z nielicznych fizyków, którzy zaproponowali spójną teorię kwantową dla zjawisk psi. Jego koncepcja "naturalnego neuronalnego systemu kwantowego" wyprzedzała swoje czasy i do dziś inspiruje badaczy.

Wpływ na współczesną psychotronikę

Dla psychotroników Schmidt pozostaje postacią fundamentalną – pierwszym fizykiem, który poważnie potraktował badania nad psi i dostarczył im solidnych podstaw empirycznych. Jego eksperymenty udowodniły, że:

Zjawiska psi można badać metodami fizyki eksperymentalnej

Nawet niewielkie efekty stają się istotne przy odpowiednio dużej liczbie prób

Kwantowa natura rzeczywistości może być kluczem do zrozumienia psi

Krytyczne dziedzictwo

Jednocześnie Schmidt pozostaje postacią kontrowersyjną. Dla sceptyków jest symbolem pseudonauki – przykładem badacza, który mimo zaawansowanej technologii nie potrafił dostarczyć rozstrzygających dowodów. Dla zwolenników – pionierem, który jako pierwszy zastosował narzędzia fizyki kwantowej do badania świadomości.

Niezależnie od oceny, nie można zaprzeczyć, że Schmidt na zawsze zmienił parapsychologię. Wprowadził do niej metody i narzędzia, które wcześniej były zarezerwowane dla fizyki jądrowej. Jak napisano w nekrologu: "Schmidt był pionierem, który wytyczał nowe terytorium naukowe z poczuciem nieograniczonych możliwości".

Helmut Schmidt to postać o niezwykłym znaczeniu dla historii badań nad świadomością i zjawiskami paranormalnymi. Fizyk z wykształcenia, parapsycholog z powołania – jako pierwszy zastosował kwantowe generatory liczb losowych do badania psychokinezy, otwierając nowy rozdział w eksperymentalnej parapsychologii.

Jego eksperymenty – przeprowadzone na dziesiątkach tysięcy prób – dostarczyły danych, które do dziś są przedmiotem debat. Wyniki 1-2% powyżej poziomu przypadkowego, przy ogromnej liczbie prób, dawały efekty wysoce istotne statystycznie. Jego teoria – że psi to naturalny, neuronalny system kwantowy – wyprzedzała swoje czasy i do dziś inspiruje badaczy.

Schmidt był postacią niezwykłą nie tylko ze względu na swoje osiągnięcia, ale także z powodu swojej postawy. Był fizykiem, który nie bał się przekraczać granic swojej dyscypliny. Był badaczem, który zapraszał sceptyków do współpracy. Był mentorem, który z pasją i hojnością wprowadzał młodych naukowców w tajniki badań nad psi.

Dla psychotroników i parapsychologów Schmidt pozostaje jednym z najważniejszych badaczy XX wieku – kimś, kto nadał badaniom nad psi status naukowy i dostarczył im solidnych podstaw empirycznych. Dla sceptyków – przykładem naukowca, który mimo najlepszych intencji nie zdołał dostarczyć rozstrzygających dowodów. Dla wszystkich – przypomnieniem, że nauka to nie zbiór dogmatów, ale nieustanne poszukiwanie prawdy, nawet jeśli ta prawda okazuje się niewygodna.

Jak napisano w nekrologu w Journal of Parapsychology: "Śmiały. Genialny. Kreatywny. (...) Schmidt był pionierem, który wytyczał nowe terytorium naukowe z poczuciem nieograniczonych możliwości". Te słowa – pełne szacunku i uznania – oddają istotę jego naukowego życia. Człowiek, który mógł spocząć na laurach uznanego fizyka, wybrał trudną drogę eksploracji nieznanego. I choć jego ścieżka wiodła przez kontrowersje, pozostawiła trwały ślad w historii badań nad świadomością.

Bibliografia

Psi Encyclopedia – Helmut Schmidt

Wikipedia – Helmut Schmidt (parapsychologist)

Helmut Schmidt: 1928-2011 – nekrolog w Journal of Parapsychology

Schmidt, H. – A PK Test with Electronic Equipment

Schmidt, H. – Clairvoyance tests with a machine (Journal of Parapsychology, 1969)

Schmidt, H. – Precognition of a quantum process (Journal of Parapsychology, 1969)

Schmidt, H. – On the quantum mechanics of consciousness, with application to anomalous phenomena (Behavioral and Brain Sciences, 1987)

Hansel, C.E.M. – krytyka eksperymentów Schmidta